Repo Nedir Nasıl Yapılır?
Oldukça merak edilen bir konudur repo ve bununla beraber ters repo konusu da merak ediliyor. Bu makalede en basit şekilde repo nedir ve nasıl yapılır sorusunu cevaplandıracağız. Repo işlemi güvenilir olarak bir geri satın alma sözleşmesi olarak tanımlanabilir. Yani bir menkul değer ya da bir meta bir kişi ya da kurum tarafından sözgelimi bankadan satın alınacak ama banka bunu geri almak üzere satacaktır. Ya da şöyle açıklayalım, satın alınan değer, yeniden alınan kuruma/bankaya geri satılacaktır. Bunun karşılığında bir kar elde edilecektir.
Gecelik Repo
Çok duyulan gecelik repo işlemi de bu geri satın alma işinin ertesi gün yapılmasıdır. Daha uzun vadelerde repo yapmak da mümkündür. İnsanlar, genelde bankalara bu şekilde bir nevi FON sağlıyorlar. Bunun karşılığında kağıdını elinde tutuyor ve belli bir süre sonra kar karşılığında bankaya –söz verildiği gibi- geri satıyorlar. O zaman repo bir nevi günlük faiz gibi düşünülebilir. Kısacası paraya ihtiyacı olan ile parası olanı birleştiren bir işlemdir.
Ters Repo
Pekiyi ters repo nedir? O da bankalar arasında oluyor. Geri alacağını taahhüt ederek bir banka başka bir bankaya kağıt satıyor. Bankalar para kaynaklarıdır ve ellerinde para bulundurmak yerine bu parayı çalıştırmak temel amaçlarıdır. Dolayısı ile bir bankada 1 milyon dolar fazladan duruyorsa, başka bir bankanın da acilen 1 milyon dolara ihtiyacı varsa hemen bu banka ile ters repo yapabilir. Ona geri almak üzere 1 milyon dolarlık kağıt satar ve x süre sonra y artısı ile o kağıtları geri alır. Parayı veren banka da bundan gelir elde eder. Parayı boşu boşuna çalıştırmadan tutmak yerine bu yolu tercih eder.
10 Bin TL Repo Hesaplama
Bu gün 10 bin TL’yi repo yaptınız diyelim, ertesi gün de parayı çekeceksiniz. O halde ortalama net faiz oranınız bu günün şartları ile 2.56 TL olacaktır. Yani siz 10 bin TL yatırım için bir günde 2 lira kazanmış olacaksınız. Ama 100 bin TL varsa ertesi gün 25 TL getirisi olacaktır. Bu paranın 1 milyon TL olduğunu düşünelim, ertesi gün 256 TL kazanç sağlarsınız. 100 bin TL vadesini 30 gün yaparsanız 100 bin TL için 768 TL net faiz geliriniz olur. 60 gün yaparsanız 1.536 TL getirisi olacaktır.1 milyon TL’yi 30 gün repo yaparsanız net faiz getirisi 7.684 TL olacaktır. Aynı parayı 60 gün repo yaptığınızda ise 60 gün sonra 15.360 TL geliriniz olur.
