BİST

Hisse Senedi Değerlemesi Nasıl Yapılır? Borsa üzerinden alınacak hisse senetleri aracılığıyla yapılacak işlemlerle kazançlar sağlanabilir. Çeşitli teknik verilerin sonucunda yapılacak işlemlerle süreçler takip edilirken para piyasalarına hâkim olunması da gerekmektedir. Ancak hisse senedi değerlemesi öncesinde hisse senedinin ne olduğu ve nasıl kullanıldığının bütün yönleriyle bilinmesi önem taşımaktadır. Hisse senedinin değerlemesi konusuna geçmeden önce hisse senedi hakkında bilgiler sunacağız. Hisse Senedi Nedir? Yatırımcıların sıkça sorduğu hisse senedi ne demek sorusuna açıklık getirecek olursak; sermeye şirketlerinin ortaklarına verilen kıymetli evrak olarak da tanımlanan hisse senetleri, sermaye şirketinin paylarını göstermektedir. Hisse senedi çıkarma hakkına sahip olan kuruluşlar tarafından işlemler yapılabilirken Sermaye Piyasası Kurulu üzerinden özel izin alınma şartı vardır. Borsa üzerinden kazançların sağlanmasında son yılların en karlı yatırım aracı olarak da hisse senetleri ön planları çıkmış durumdadır. Hisse senetlerinin türleri şirket yapılarına ve ortaklık durumlarına göre değişkenlik gösterebilir. Ancak Türk Ticaret Kanunu gereği şirket unvanı, esas sermaye miktarı, tescil tarihi, yetkili imzalar ve hisse senedi türü ile nominal değer bilgileri olmak zorundadır. Ayrıca hisse senetleri sahiplerinin çeşitli hakları olduğu gibi, sorumlukları da belirtilmektedir. Peki, hisse senedi değerlemesi nedir ve nasıl yapılır? Hisse Senedi Değerlemesi Nedir? Hisse senetlerinin farklı koşul ve etkenlerden dolayı gerçek değerinin çok altında ya da üzerinde fiyatlandırılması ihtimal dahilindedir. Bundan dolayı yapılacak hisse senedi değerlemesiyle aslında hisse senetlerinin gerçek değerleri ortaya çıkarılırken aralarındaki farkın görülebilmesi de sağlanmaktadır. Hisse senetleri sahipleri tarafından verilecek doğru kararlarda hisse senedi değerlemesi yapılması şart olurken şişirilmiş balon fiyatlardan dolayı kazançların hızlı bir şekilde kaybedilmesi durumlarıyla karşılaşılmasını engellemektedir. Temel Analizin Hisse Senedi Değerlemedeki Önemi Kendi değerleriyle piyasa fiyatları arasındaki tutarsız durumların göz önünde bulundurmasıyla birlikte piyasa değerinin durumu hakkında yapılacak işlemler temel analiz olarak adlandırılmaktadır. Tüm verilerin kullanımıyla temel analiz yapılabilirken ekonomik yapıların yanı sıra, politik ve sosyal verilerde büyük öneme sahiptir. Şirketlerin gelirleri ve makroekonomik değişimlerin gözlenebilir olması da yapılacak temel analizler sonucunda görülmektedir. Hisse Senedi Değerlemesi Nasıl Yapılır? 4 farklı aşamanın birtakım maddeler özelinde incelemesinin yapılmasıyla hisse değeri değerlemesi yapılmaktadır. Global eksenli koşullar arasında ekonomik, sosyal ve politik gerekçelerin iyi analiz edilmesi gelmektedir. Bununla birlikte ülkenin sahip olduğu ekonomik veriler ve sosyal-politik şartlarda belirleyici olmaktadır. Hisse senetlerinin alınacağı firmanın işlemlerini gerçekleştirdiği sektör özelinde ise karlılık, büyüme rakamları, Pazar genişliği, rekabet şartları ve yasal uygulamaların analizleri gerekli olmaktadır. Bu durumlara göre sektör belirlenirken hisse senetleri alımlarında ise firmanın seçiminde temel analiz ve teknik analiz yapılması da önemli hususlardandır. Hisse Senedi Değerleme Modelleri Hisse senetlerinin hali hazırda sahip oldukları değerleri öğrenebilmek için en basit ve hızlı seçenek borsa değeri olmaktadır. Borsa bültenlerindeki değerlerinin araştırılması sonucunda veriler görülebilir. Ancak ayı ve boğa piyasası özelinde değerlerin etkilenebilmesi ihtimal dahilindedir. Ayrıca her ülkede aktif kullanılan borsa olmayacağı gibi bazı şirketlerin borsalarda faaliyet göstermemesi de şirketler özelinde yapılacak hisse değerleme süreçlerinde borsa modelinin kullanılmayacağını göstermektedir. Defter Değeri Şirketlerin sadece maddi özvarlığına ait bilanço hesaplarıyla oluşturulan defter değeri ise bir başka model çeşididir. Toplam çıkan özvarlığın ödenmiş sermayeye bölünmesi durumunda şirkete ait bir hisse senedinin defter değeri ortaya çıkacaktır. Piyasa Değeri Pazar olarak da tanımı yapılan piyasalarda var olan arz-talep durumuna göre de hisse senedi değerlemesi yapılabilmektedir. Borsada işlem gören hisse senetleri için borsa fiyatları aynı zamanda piyasa değeri olarak da belirtilmektedir. Bununla birlikte taleplerin çok olması halinde hisse senetlerinin çok daha yüksek değerlerle satışı söz konusu olabilir. Gerçek değerinin altında ya da üstünde olduğu sonucu çıkarılabileceği gibi, kuramsal olarak bakılması halinde ise piyasa ve gerçek değerinin birbirinin yakın olması çok daha sağlıklıdır. Gerçek Değer Hisse senedi değerlemesi özelinde yapılacak analizler sonucunda kıyaslanacak olan husus gerçek değerdir. Gerçek değerin altında ya da üstünde olacak şekilde hisse senetlerinin fiyatlanması söz konusu olurken bu durum özelinde birçok husus etkili olmaktadır. Şirketin tüm varlıkları, kar durumu ve kazançlarıyla bugüne indirgenmiş olarak yapılan hesaplamalar sonucunda gerçek değer ortaya çıkarılmaktadır. Gerçek değerin belirlenmesinde tüm unsurların dahli bulunurken hatalı işlemlerde ise hisse değerlemesi sonucu yanlış olacaktır. Nominal Değer Hisse senetlerinin üzerinde yazılı olması zorunlu hususlardan bir tanesi olan nominal değer, Türkiye’de en düşük 50 kuruştur. Bununla birlikte bazı ülkelerde ise nominal değere sahip olmayan hisselerin ihraç durumları yaşanabilmektedir. Şirket Değerleme Yöntemleri Şirketlerin yatırımcı talepleri doğrultusunda yapacakları en önemli hususların başında şirket değerlemesi gelmektedir. Üretim durumu olmayan şirketlerin değerlemeleri çok daha zorlu olurken belirli şartlarda bazı yöntemlerle şirket değerlemeleri yapılabilmektedir. Ancak şirket değerleme yöntemlerinin birçok aşamasında süreçler sübjektif olma özelliğine sahiptir. Değer verme göreceli olduğu için ortaya çıkacak sonuçların genel geçerliliği olması da pek mümkün olmamaktadır. Şirket değerleme yöntemleri arasında ilk sırada karşılaştırma yöntemi gelirken, VC yöntemi, One Size Fits All yöntemi, karne yöntemi, indirgenmiş nakit akışı yöntemi, çarpan yöntemi, yeniden yapım yöntemi kullanılanlar arasındadır. Şirket değerlemesi yöntemleri arasında en popüler olanı karşılaştırma yöntemi olurken benzer özelliklere sahip şartları bulunan şirketlerle yapılacak kıyaslamalar sonucunda çeşitli veriler elde edilecektir. Karşılaştırma yapılabilmesi için sektör, şirket yapısı, şirket olanakları arasında benzerliklerin bulunması gerekir. Venture Capital Yöntemi Şirket değerleme yöntemlerinden bir tanesi olan VC ilk kez 1987 yılında Amerika’da dile getirilirken Profesör William Sahlman tarafından geliştirilmiştir. Hali hazırda çarpan yöntemiyle indirgenmiş nakit akışı yöntemlerinin sentezi olarak da söylenebilir. Firma değeriyle benzer şirketlerin baz alınması sonucunda terminal değer hesaplaması yapılmaktadır. Sonrasında yüksek bir indirgenme oranı kullanılmasıyla VC yöntemi ortaya çıkarken, hisselerin sulandırılmasına karşı çok daha kullanışlı bir seçenek olarak değerlendirilmektedir. Ancak doğru bir şirket değerlemesi yapılabilmesi için şirketin 4-7 yıl arasındaki gelir ve gider tahminlerinin doğruya yakın olması şarttır. Karne Yöntemi Karne Yöntemi ise dikey olarak çıkışa geçen şirketle belirli bir konuma sahip şirket arasındaki kıyaslama sonucunda elde edilir. Melek yatırımcılar için çok sık kullanılırken başarılı şirketlerle başarılı olma adayları arasındaki karşılaştırma sonucunda öznel bir değerlendirme ortaya çıkmaktadır. Çarpan Yöntemi Halka açık şirketlerde değerleme yöntemi olarak çarpan yöntem kullanılırken gelişmiş şirketlerin elde ettikleri kazanımların piyasa çarpanları kullanılarak sonuca varılmasıdır. Fiyat ile kazanç oranları arasında değerlemeler yapılabileceği firma değeriyle EBitda oranı analizleri de mümkündür. Yeniden Yapım Yöntemi Yeniden yapım yöntemi ise şirketin hali hazırda yaptıkları tüm hususları incelemeye dayalıdır. Var olan temel varlıkların hesaplanmasıyla bu hususların bir kez daha yapılıp yapılmayacağı üzerine şirket değerlemesi gerçekleşir. Değerlemede Mali Tabloların Önemi Yapılacak şirket değerleme süreçlerinde mali tabloların çeşitli amaçları bulunurken verilerin analiz edilmesi, gelecek nakit akımlarının belirlenmesi, kaynak durumları incelemesi bunlardan birkaçıdır. Her ne kadar şirket değerlemesi öznellik çerçevesinde yapılsa da doğru analizler için mali tablolarının dikkate alınması şarttır. Aksi durumda yanlış değerleme kaynaklı sorunların olabileceği gibi şirketlerin uzun vadeli olacak şekilde zarar görmeleri de ihtimal dahilindedir. Bu sebeple, hisse senedi değerlemesi yaparken mali tabloların düzgün ve şeffaf düzenlenmesi gerekmektedir. Dönemsellik ve tutarlılık kavramları mali tablolar analizleriyle ortaya çıkarılırken süreklilik sağlanması ve hisse senetleriyle sunulacak pay durumları ilişkileri de veriler ışığında gerçekleştirilmektedir.

Bir Hissenin Değeri Nasıl Belirlenir?

Reklam